10-02-08

Klara zegt nee van S. Aaron

klara

Korte inhoud: 'Klara is terug. Zo. Daar staat het. Ik moet dit opschrijven, dan wordt het werkelijk, dan kan ik erin geloven.' Zo begint Liska, Klara's schoonzuster, haar dagboek, en zo begint een van de meest aangrijpende boeken over liefde in tijden van oorlog, over de liefde van een moeder voor haar kind.
Laat, meer dan drie maanden na het einde van de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding uit het kamp, is Klara terug in Parijs. Zij is onhoffelijk op het provocerende af, kan niet alleen zijn of met anderen, liegt, steelt en maakt zich vrolijk over de 'onverdraaglijke barmhartigheid' van haar vrienden. Maar het schokkendste is wel dat ze categorisch weigert haar kleine dochter Victoire terug te zien.
Afgemat en overspannen noteert de dagboekschrijfster dat zij niets van Klara begrijpt, en wanneer die eens iets vertelt, dan lijkt het 'als van een andere planeet, van een onbekende stam'.
Soazig Aaron schildert een portret - tegen alle politieke en moralistische cliché 's in - van een jonge vrouw, die als grootste daad van menselijkheid iets totaal onmenselijks van zichzelf verlangt: haar dochtertje niet meer terug te zien. Voor Klara het grootste bewijs van haar liefde.
De schrijver Jorge Semprun heeft Soazig Aaron openlijk bedankt voor dit ongewone meesterwerk, en in het voorwoord lezen we niet zonder ontroering: 'Wij kunnen nu rustig sterven: het voortbestaan van onze stem van getuigen is gewaarborgd; ze klinkt voort in deze prachtige roman.'

 


Clue:. Hoe overleven na de concentratiekampen

Auteur: De Française Soazig Aaron, geboren in 1949, schreef een indringende en beklemmende roman in dagboekvorm over een jonge vrouw die na 29 maanden uit het concentratiekamp Auschwitz terugkeert in Parijs, maar nooit meer het gewone leven zal kunnen oppakken. ‘Ik vraag me af of ik wel normaal ben. Niemand keert terug vandaar….’ Via het dagboek van haar vriendin, bij wie ze woont na haar terugkeer, wordt het onuitsprekelijke dat Klara heeft doorgemaakt langzaam in woorden ‘gevangen’, maar ook hoe het eigenaardige gedrag van de teruggekeerde Klara haar omgeving ‘gevangen houdt’ en ‘verlamt’.

Het boek is in 2002 lovend ontvangen, verwierf diverse internationale prijzen en werd in veertien talen vertaald (Nederlandse vertaling 2005, uitgeverij Cossee). Gezegd werd dat er een nieuw hoofdstuk in de herinneringsliteratuur over de concentratiekampen geschreven was, omdat Klara zegt nee een fictief verhaal is. Dat feit leverde ook debat op (waar liggen voor een auteur de literair morele en politieke grenzen van het schrijven over de holocaust?).
De Spaanse auteur Jorge Semprun (overlevende van Buchenwald) noemde in zijn voorwoord Klara zegt nee ‘de roman waarop ik wachtte.

Soazig Aaron
werd geboren in Rennes en werkte na haar studie geschiedenis in haar eigen boekhandel in Parijs. Klara zegt nee is haar debuut op drieënvijftigjarige leeftijd. Zij woont tegenwoordig in Bretagne

.Soazig Aaron

Motivatie:  Boek van de maand Februari van leesgroep Ceridwen

Eigen mening; de achterflap sprak me al enorm aan. Ik ken veel boeken over concentratieboeken maar het stopt meestal als het (hoofd)personage erin gaat. Spijtig genoeg zal het voor de meeste mensen zo afgelopen zijn.

Dit boek over het levan NA het concentratiekamp sprak me dus ook enorm aan. Want hoe ga je nog met je leven om nadat je zoveel ellende en miserie heeft meegemaakt? Hoe verwerk je zoiets? Of verwerk je het nooit?

In het boek beschrijft hoofdpersonage Lika hoe haar schoonzus Klara terug komt (haar broer is gefussieerd door de SS). Klara is nauwelijks geinteresseerd in het lot van haar man noch in dat van hun dochtertje  Victoire. Ze heeft een heel sarcastische humor ontwikkeld die haar omgeving maar moeilijk kan apprecieren (zo vind ze het grappig als iemand in elkaar geslagen wordt), ze is niet meer de lieve Klara van vroeger, ze vecht met een man in een café enzovoort. Lika heeft het moeilijk met de nieuwe Klara.

De schrijfstijl is vrij verwarrend maar dat past wel in het boek. Lika probeert zicht te krijgen op de totaal veranderde Klara. De verwarring van Lika is dus merkbaar in het boek. Dat maakt het soms wat moeilijker om door te lezen (dus niet in een overvolle trein) maar toch valt alles al bij al wel mee.

Ik vond dat er nog wat verhaallijnen mysterieus bleven en weinig uitgewerkt waren. Realistisch gezien klopt dit vaak. Na trauma’s kom je nooit veel te weten. Het realiteitsgehalte is dus vrij hoog. Alleen ben ik zo Amerikaans opgevoed (door films enzo) dat ik altijd wel een happy end verwacht of toch een einde waarop alle geheimen worden opgelost. Het boek geeft wel een groot deel van zijn geheimen prijs maar blijft toch nog altijd wat in het vage.

Er is dus niets mis met het boek alleen met mijn zwichten naar happy endings.

Het leuke aan dit boek is dat er veel disscussie uitbrak na dit boek. Tot hoever kan een schrijver iets vertellen over iets wat hij niet heeft meegemaakt (S.Aaron heeft nooit in een concentratiekamp gezetten) Is het boek echt wel realistisch of is het volledig ontsproten aan haar verbeelding?

Het antwoord op deze vragen moet ik U schuldig blijven, ik was er nl zelf niet bij….

Toch heb ik het vermoeden dat het zo wel gegaan zo KUNNEN zijn en had ik er dus geen problemen mee.

Score:  Een zeven…

10:50 Gepost door Emily Page in Franse schrijver | Permalink | Commentaren (2) | Tags: dood, gevangenis, duitsland, verdriet, oorlog |  Facebook |

Commentaren

Weer een knap relaas gegeven, Emily! Dat boek ga ik zeker lezen....staat me heel erg aan, na jou uitleg.
Lieve groetjes

Gepost door: Mythoske | 14-02-08

Ik dacht dat je aan de blok zat, Emily, en ben even niet komen zien hier. Goed dan nu toch, want jouw boeiende bespreking interesseert mij echt in dit boek dat ik beslist ga lezen.

Groetje

Gepost door: Willy | 14-02-08

De commentaren zijn gesloten.